Od 4 września 2026 w życie wchodzą nowe regulacje odnoszące się do osób, które po raz pierwszy otrzymały prawo jazdy kategorii B. Zmiany ustanawiają okres próbny o różnej długości zależnie od wieku kierowcy, wprowadzają zasadę 0‰ dla kierujących w okresie próbnym oraz szczegółowo określają warunki, które muszą spełniać osoby, które zdobyły uprawnienia przed ukończeniem 18 lat. Przepisy modyfikują też zasady przyznawania punktów karnych i zaostrzyły konsekwencje za prowadzenie pojazdu pomimo czasowego zatrzymania prawa jazdy.
Kogo obejmuje okres próbny i jak długo trwa?
Okresem próbnym objęta jest osoba, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B. Dla kierowcy, który zrobił to po ukończeniu 17. roku życia, okres próbny wynosi 3 lata. Jeżeli prawo jazdy wydano w 18. roku życia, przewidziano okres próbny trwający 2 lata. W obu przypadkach okres próbny nie może być przedłużony dłużej niż do ukończenia do 20. roku życia.
Jakie ograniczenia obowiązują młodych kierowców?
W czasie trwania okresu próbnego obowiązuje absolutny zakaz prowadzenia po spożyciu alkoholu oraz po użyciu substancji działających podobnie do alkoholu. Osoby, które otrzymały prawo jazdy przed osiągnięciem 18 lat, mają dodatkowe ograniczenia. Takie uprawnienia są ważne wyłącznie na terytorium Polski do momentu ukończenia pełnoletności. Przez pierwsze pół roku, ale nie dłużej niż do ukończenia 18 lat, młody kierowca może prowadzić pojazd tylko w obecności doświadczonego kierowcy.
Wymagania wobec towarzyszącego kierowcy to: wiek co najmniej 25 lat; posiadanie prawa jazdy kategorii B przez co najmniej 5 lat; siedzenie na przednim fotelu; trzeźwość; brak orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów w ciągu ostatnich 5 lat.
Jakie są konsekwencje przekroczeń punktowych i innych naruszeń?
Nowe zasady punktowe przewidują, że kierowca w okresie próbnym, który zgromadzi więcej niż 12 punktów, ma obowiązek odbyć w ciągu roku praktyczne szkolenie dotyczące zagrożeń w ruchu drogowym. Udział w tym szkoleniu nie zmniejsza liczby punktów. Gdy początkujący kierowca uzyska ponad 20 punktów w pierwszym roku posiadania prawa jazdy, dojdzie do cofnięcia uprawnień przez starostę.
Okres próbny może zostać przedłużony o kolejne 2 lata w sytuacji, gdy początkujący kierowca popełni wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu ruchu drogowego, które zostanie potwierdzone prawomocnym orzeczeniem. Przykładowe zachowania skutkujące przedłużeniem to spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym, kierowanie po alkoholu, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu lub nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu.
Co grozi za prowadzenie mimo zatrzymania prawa jazdy?
Zmiany objęły też wszystkich kierujących. Jeżeli ktoś będzie prowadzić pojazd pomimo wydanej decyzji o czasowym zatrzymaniu prawa jazdy, starosta cofnie uprawnienia do kierowania na 5 lat. Po upływie tego okresu konieczne będzie ponowne uzyskanie prawa jazdy.
Praktyczne wskazania dla kierowców
Nowe regulacje stawiają nacisk na kontrolę doświadczenia i trzeźwości początkujących kierowców. Kierowcy oraz osoby towarzyszące powinny znać wymogi dotyczące wieku i stażu prawa jazdy oraz pamiętać o ograniczeniu ważności uprawnień wydanych przed 18. rokiem życia poza granicami Polski. W przypadkach przekroczeń punktowych lub łamania zakazów konsekwencje mogą być długotrwałe, łącznie z koniecznością ponownego uzyskania uprawnień.
