| Dane | |
|---|---|
| Urodzenie | 20 listopada 1914, Zabrze |
| Śmierć | 13 listopada 1994 |
| Zawód / rola | działacz partyjny, państwowy i sportowy |
| Służba wojskowa | |
| Stopień | porucznik |
| Okres służby | kampania wrześniowa 1939; ruch oporu (PSZ, ZWZ, AK) |
| Funkcje publiczne | |
| Starosta | Racibórz (1945–1947), Cieszyn (1947–1950) |
| Przewodniczący PRN | Tarnowskie Góry (1950–1952), Rybnik (ok.1959–1960) |
| Przewodniczący MRN | Ruda (1957–1958), Bytom (1960–1963) |
| Działalność sportowa | |
| Kluby | Piast Cieszyn (prezes 1948–1950), Ruch Chorzów (wiceprezes 1963–1975), Polonia Bytom (zarząd) |
| Odznaczenia | |
| Wyróżnienia | Złoty Krzyż Zasługi (1946), Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1963) |
Edmund Grzeganek urodził się w Zabrzu w 1914 roku. Zapisał się w historii jako działacz partyjny i urzędnik samorządowy, a także jako aktywny działacz sportowy na Śląsku.
Jak wyglądała jego służba wojskowa i działalność w czasie wojny?
W latach 1936–1937 odbywał obowiązkową służbę w Szkole Podchorążych 73 pp 23 Dywizji Piechoty i osiągnął stopień plutonowego podchorążego rezerwy. Jako dowódca plutonu brał udział w kampanii wrześniowej 1939 i został ranny w okolicy Biłgoraja. Trafił do niemieckich obozów jenieckich – najpierw do Stalagu VIII B w Łambinowicach, a od maja 1940 do Stalagu IV-A w Elsterhorst; po pewnym czasie wykupiła go rodzina.
Po opuszczeniu obozu pracował dorywczo jako murarz, mechanik i księgowy. Zaangażował się w działalność konspiracyjną; należał kolejno do Polskich Sił Zbrojnych, Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej. W strukturach konspiracji dowodził kompanią w obwodzie Chorzów-Śródmieście i osiągnął w AK stopień podporucznika.
Jak przebiegała kariera polityczna i administracyjna po wojnie?
Po 1945 roku działał w Polskiej Partii Robotniczej, a później w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Bezpośrednio po wyzwoleniu rozpoczął pracę w komórce odpowiedzialnej za handel w urzędzie miasta Chorzów. Awansował w administracji regionalnej między innymi dzięki poparciu Jerzego Ziętka.
Około sierpnia 1945 objął stanowisko starosty raciborskiego, które pełnił do początku 1947 roku. Następnie został starostą cieszyńskim do likwidacji stanowiska w 1950. W czerwcu 1950 został przewodniczącym Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Tarnowskich Górach; w 1952 został odsunięty od pracy z powodu zarzutów o odchylenia prawicowo-nacjonalistyczne, a w 1956 został zrehabilitowany.
W kolejnych latach pełnił funkcje samorządowe na poziomie miejskim i powiatowym: przewodniczył Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Rudzie (1957–1958), był następnie wiceprzewodniczącym PMRN po włączeniu Rudy do Rudy Śląskiej, kierował Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Rybniku pod koniec lat 50. i na początku 60. oraz objął kierownictwo Miejskiej Rady Narodowej w Bytomiu w grudniu 1960. Zrezygnował z tej funkcji 31 sierpnia 1963 ze względu na stan zdrowia.
Na czym polegała jego działalność sportowa i jakie miał odznaczenia?
W sferze sportowej kierował lokalnymi klubami i związkami. Był prezesem Piasta Cieszyn w latach 1948–1950. Od 1963 do 1975 był wiceprezesem Ruchu Chorzów i zasiadał w zarządzie Polonii Bytom. Angażował się też w Polski Związek Wędkarski, gdzie pełnił między innymi funkcję członka Głównej Komisji Rewizyjnej oraz prezesa okręgu katowickiego w latach 1961–1963.
Za działalność otrzymał Złoty Krzyż Zasługi w 1946 roku oraz Odznakę 1000-lecia Państwa Polskiego w 1963 roku. Zmarł 13 listopada 1994.
