Piątek, 16 października Imieniny: Gaweł, Florentyna, Ambroży
Teraz Piątek, 16 października 2026
Znani z miasta

Jan Gawlas — nauczyciel muzyki, kompozytor i rektor

• Marek Baran • 2 min czytania

Jan Gawlas
Fot. Qasinka · „Hrob Jana Gawlase” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Jan Gawlas (1901–1965) był polskim nauczycielem muzyki i kompozytorem, działającym głównie w Katowicach i Chorzowie. W 1963 został rektorem Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach.

Dane podstawowe
Imię i nazwiskoJan Gawlas
Urodzenie27 grudnia 1901, Żuków Dolny
Śmierć11 czerwca 1965, Katowice
Zawódnauczyciel muzyki, kompozytor, pedagog
WykształcenieŚląskie Konserwatorium Muzyczne w Katowicach
Związany z uczelniąPaństwowa Wyższa Szkoła Muzyczna / Akademia Muzyczna w Katowicach
Stopnie i stanowiskadocent (1957), rektor (1963)
Twórczośćponad 100 utworów w 25 opusach; chóralne, instrumentalne, orkiestrowe
Najważniejsze utwory„Preludium” i „Fuga” na organy
Występyorganista w kościele Jezusowym w Cieszynie; występy w Polskim Radiu Katowice
Miejsce pochówkucmentarz ewangelicki w Cieszynie

Jan Gawlas pozostawił dorobek kompozytorski i pedagogiczny silnie związany z górnośląskim środowiskiem muzycznym. Jako wykładowca i późniejszy rektor przyczynił się do pracy dydaktycznej na katowickiej uczelni muzycznej.

Życiorys i kariera akademicka

Urodził się 27 grudnia 1901 w Żukowie Dolnym. Kształcił się w Śląskim Konserwatorium Muzycznym w Katowicach, a po II wojnie światowej związał się zawodowo z tą szkołą. W 1957 uzyskał nominację na docenta, a w 1963 został wybrany na stanowisko rektora uczelni, która później działała jako Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna, a następnie Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach.

Działalność twórcza i wykonawcza

Gawlas skomponował ponad sto utworów zgrupowanych w 25 opusach. Jego repertuar obejmuje kompozycje chóralne, miniatury instrumentalne oraz utwory orkiestrowe. Do najbardziej rozpoznawalnych kompozycji należą „Preludium” i „Fuga” na organy.

Był aktywnym wykonawcą organowym. Pełnił funkcję organisty w kościele Jezusowym w Cieszynie i wielokrotnie występował w rozgłośni Polskiego Radia w Katowicach. Interesował się również muzycznym folklorem regionu Śląska.

Związki z regionem i miejsce pochówku

Pracował w górnośląskich szkołach muzycznych oraz na katowickiej uczelni, co umocniło jego związek z regionem. Zmarł 11 czerwca 1965 w Katowicach. Został pochowany na cmentarzu ewangelickim w Cieszynie.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Jan Gawlas?
Urodził się 27 grudnia 1901 w Żukowie Dolnym.
Jakie stanowisko pełnił na Akademii Muzycznej w Katowicach?
W 1957 otrzymał nominację na docenta, a w 1963 został wybrany rektorem uczelni.
Jakie są najbardziej znane utwory Jana Gawlasa?
Do największych utworów należą „Preludium” i „Fuga” na organy.
Gdzie został pochowany Jan Gawlas?
Jest pochowany na cmentarzu ewangelickim w Cieszynie.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Marek Baran

Nazywam się Marek Baran i w redakcji halocieszyn.pl prowadzę sekcję Znani z miasta. Piszę o ludziach, którzy urodzili się, mieszkali albo pracowali w Cieszynie: artystach, naukowcach, sportowcach i społecznikach.

Czytaj również