Ratusz w Cieszynie to zabytkowy, trzykondygnacyjny budynek z wyraźnie zaznaczoną wieżą zegarową. Usytuowano go w południowej pierzei Rynku, z lekko wciętym narożnikiem od strony północno-wschodniej. W ciągu wieków obiekt był wielokrotnie przebudowywany; jego obecny wygląd łączy elementy barokowe i klasycystyczne.
Historia
Pierwotny ratusz do 1496 roku miał konstrukcję drewnianą i stał pośrodku starego rynku. Po wytyczeniu nowego rynku w 1496 roku książę Kazimierz II polecił wzniesienie murowanego ratusza z drewnianą wieżą. Ten budynek spłonął w 1552 roku; odbudowany uległ uszkodzeniom w czasie wojny trzydziestoletniej i odnowiono go w 1661 roku. W 1667 roku Krzysztof Palm ozdobił elewację malowidłami z wizerunkami Matki Boskiej z Dzieciątkiem, św. Wacława oraz alegoriami Wiary, Nadziei, Mądrości i Sprawiedliwości, opatrzonymi łacińskim napisem podkreślającym sprzeciw wobec niegodziwości i szacunek dla prawych.
Około 1670 roku drewnianą wieżę zastąpiono murowaną. Ratusz doznał zniszczeń w pożarach — m.in. w 1720 roku oraz w największym pożarze miasta 6 maja 1789 roku. W 1788 roku dzięki inicjatywie księdza Leopolda Szersznika powstał budynek zastępczy; klasycystyczny ratusz zaprojektował później Ignacy Chambrez i oddano go do użytku w 1800 roku. Budowa wieży trwała od 10 marca do 1 września 1801 roku. Kolejne prace i przebudowy w XIX wieku obejmowały dobudowanie sali teatralnej przez Floriana Jilga (1818) oraz odbudowę wnętrz w 1846 roku według planów Józefa Kornhäusla z fasadą zaprojektowaną przez Andrzeja Kmenta.
Architektura
Budynek ma plan prostokąta z lekko wciętym narożnikiem i fasadę z sześcioosiowym ryzalitem w części środkowej. Ryzalit wspiera balkon oparty na sześciu słupach, zwieńczony trójkątnym przyczółkiem z herbem Cieszyna oraz dekoracją roślinną. Pionowe podziały tworzą boniowane lizeny, a drugie piętro oddziela gzyms. Całość łączy cechy barokowe i klasycystyczne wynikające z wielokrotnych przebudów.
Wieża ratuszowa ma rzut kwadratu ze zaokrąglonymi narożnikami i dekorację w postaci korynckich pilastrów oraz wydatnego gzymsu na kroksztynach. Okna w dolnej części mają zamknięcie łukiem pełnym, wyżej pojawiają się okna kwadratowe. Dach wieży to blaszany daszek namiotowy zwieńczony kwadratową latarnią z podwójnymi kolumnami w narożnikach. Zegar wieżowy ma mechanizm wykonany przez Jana Chrisa Boecka w 1851 roku. W wieży wiszą dzwony z XVIII wieku, z których jeden nosi plakietkę ze świętym Michałem, a drugi wykonał Jan Grosmein z Weiten.
Sala sesyjna
Po przeniesieniu Sądu Obwodowego w 1906 roku pomieszczenia przy ratuszu przeznaczono na biura i sale posiedzeń. Sala posiedzeń rady miejskiej otrzymała bogatą dębową boazerię i odrzwia wykonane przez stolarza Maksymiliana Schuberta oraz secesyjne piece wyprodukowane w "Thonoffenfabrik" R. Weissa we Frydku. W sali zamontowano także zegar szafkowy z warsztatu miejscowego zegarmistrza Franciszka Dibona.
Ozdobą sali był herbowy fryz złożony z 24 płaskorzeźbionych godeł cechów rzemieślniczych autorstwa Franciszka Kargera według projektu Jerzego Frischa i Leonarda Hulki oraz część z 39 herbami książąt i lokalnej szlachty namalowaną przez Maksymiliana Salomona. Frontową ścianę zdobił portret cesarza Franciszka Józefa I; sala otrzymała komplet mebli i zestaw portretów związanych z historią miasta. Sala posiedzeń oddana została do użytku 2 IX 1906 roku podczas wizyty cesarza Franciszka Józefa I.
Informacje praktyczne
- Adres: Rynek 1, 43-400 Cieszyn — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn 7:30–16:30, wt–cz 7:30–15:30, pt 7:30–14:30
- Telefon: +48334794200
- Strona internetowa: um.cieszyn.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,3 (82 opinie)
