Zamek Cieszyn funkcjonuje jako instytucja kultury prowadzona przez gminę Cieszyn oraz Śląski Urząd Marszałkowski. Początkowa nazwa placówki brzmiała Śląski Zamek Sztuki i Przedsiębiorczości w Cieszynie. Instytucja powstała z finansowym wsparciem Unii Europejskiej i innych źródeł publicznych.
Jak powstał Zamek Cieszyn?
Instytucja została utworzona w 2005 roku z wykorzystaniem środków Unii Europejskiej oraz dotacji z budżetu państwa, samorządu województwa śląskiego i miasta Cieszyna. W 2011 roku Zamek Cieszyn przekształcono w ośrodek badań nad kulturą materialną i wzornictwem, a od tego czasu jest współprowadzony przez gminę Cieszyn i Śląski Urząd Marszałkowski. Statut placówki nadała Rada Miejska Cieszyna 20 grudnia 2012 roku.
Czym zajmuje się Zamek Cieszyn?
Do głównych zadań instytucji należy promocja wzornictwa oraz wspieranie przedsiębiorczości poprzez design. Zamek prowadzi działania badawcze dotyczące kultury materialnej i wzornictwa, wspiera rozwój rzemiosła artystycznego i ginących zawodów oraz rozwój turystyki kulturowej. Realizuje programy edukacyjne i promocyjne we współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz społecznościami lokalnymi i regionalnymi z innych państw.
Jakie projekty, programy i współprace są prowadzone?
W 2012 roku Zamek uruchomił wystawę Dizajn po śląsku, eksponującą nagrodzone i wyróżnione prace z konkursu „Śląska Rzecz”. Kolekcja początkowo obejmowała prace z siedmiu pierwszych edycji, m.in. produkty użytkowe, projekty graficzne i usługi publiczne. Od 2022 roku Zamek współorganizuje działalność Muzeum Drukarstwa w Cieszynie.
W 2023 roku Zamek, przy wsparciu Norweskiego Mechanizmu Finansowego, uruchomił Szkołę Rzemiosł, oferującą szkolenia w sześciu rzemiosłach, a w 2024 roku program kontynuowano w II edycji dofinansowanej ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Placówka prowadzi też kanał na YouTube, na którym dostępnych jest kilkadziesiąt filmów dokumentujących działalność i wydarzenia.
Jakie wystawy i wydarzenia odbywają się w Zamku Cieszyn?
Zamek organizuje cykliczne wydarzenia i wystawy, wśród których wymieniane są m.in. Śląska Rzecz, Graduation Projects — przegląd prac dyplomowych z krajów wyszehradzkich, Letnia Szkoła Designu oraz różne wystawy z zakresu dizajnu i rzemiosła. Program obejmuje także wydarzenia lokalne: jarmarki rzemiosła, pokazy, konkursy i wykłady związane z przedsiębiorczością oraz kulturą materialną.
Przykłady ostatnich wystaw to pokazy pokonkursowe „Śląska Rzecz” z lat 2018–2023, wystawy Graduation Projects z kolejnych lat oraz cykle „Dizajn w przestrzeni publicznej” realizowane w różnych odsłonach tematycznych.
Kadra i nagrody?
Dyrektora instytucji powołuje i odwołuje burmistrz Cieszyna w uzgodnieniu z zarządem województwa śląskiego. W latach 2005–2021 dyrektorem była Ewa Gołębiowska. W 2021 roku na pięcioletnią kadencję dyrektorem została powołana Magdalena Chorąży-Suchy.
Zamek otrzymał kilka wyróżnień, w tym nagrodę jury konkursu na najlepszą przestrzeń publiczną województwa śląskiego za projekt architektoniczny z 2005 roku, nagrodę WIPO przyznaną w 2011 roku oraz honorowe wyróżnienie „Za zasługi dla wynalazczości” na wniosek Urzędu Patentowego RP w 2018 roku. W 2021 roku instytucja otrzymała nagrodę Śląskiej Izby Budownictwa w konkursie „Śląskie Budowanie”.
Co pojawiło się ostatnio?
W 2023 roku Zamek uruchomił Transgraniczne Centrum Informacji Turystycznej, które działa przy moście granicznym. Obok centrum ustawiona jest replika tramwaju cieszyńskiego produkowanego przez firmę Ringhoffer. W 2024 roku kontynuowano Szkołę Rzemiosł jako II edycję dofinansowaną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Informacje praktyczne
- Adres: Zamkowa 3 a/b,c, 43-400 Cieszyn — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 10:00–17:00
- Telefon: +48338510821
- Strona internetowa: zamekcieszyn.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (5 696 opinii)
