Kopalnia Złota w Złotym Stoku to miejsce, które łączy podziemną przygodę, ślady średniowiecznego górnictwa i rodzinne atrakcje – od podziemnego wodospadu po przejazd pomarańczowym tramwajem. W artykule zebrano wszystkie praktyczne informacje o trasach, biletach i opiniach, aby ułatwić zaplanowanie udanego wyjazdu.
Co zobaczymy podczas zwiedzania Sztolni Gertrudy?
Podziemną trasę turystyczną rozpoczyna się w Sztolni Gertrudy, której patronką jest żona górnika, która zaginęła podczas poszukiwań męża. Według opowieści jej obecność wyczuwali późniejsi pracownicy, słysząc odgłosy kroków prowadzące w kierunku wyjścia. To miejsce od razu nadaje wyprawie baśniowy i nieco tajemniczy klimat.
Na tym liczącym kilkaset metrów odcinku przewodnik prezentuje kolekcję narzędzi górniczych i hutniczych z okresu od XVIII do XX wieku, a także dawny piec używany do wytopu kruszcu. W gablotach znajdują się również archiwalne mapy i plany wyrobisk, pokazujące, jak zmieniał się układ podziemnych korytarzy.
Skarbiec i arszenik
Punktem przyciągającym wzrok jest rekonstrukcja laboratorium Johanna Schärfenberga.
Badacz ten próbował uzyskać eliksir długowieczności z miejscowej rudy arsenowej, lecz zamiast tego stał się pionierem produkcji arszeniku na skalę przemysłową. W bezpośrednim sąsiedztwie laboratorium przygotowano skarbiec wypełniony tysiącem sześćdziesięciu sześcioma sztabkami, które symbolizują circa szesnaście ton złota pozyskanego tutaj przez cały okres działalności.
Chodnik Śmierci i Muzeum Przestróg
Dalej trasa wiedzie przez Chodnik Śmierci, gdzie wedle legendy przytwierdzano do ścian górników podejrzanych o przywłaszczanie złota. Charakterystyczne przejaśnienia na skale rzeczywiście zawierają śladowe ilości materii organicznej, choć historycy nie znaleźli jednoznacznych dowodów na tak brutalne praktyki. W tej części można też natknąć się na kopalnianego gnoma nazywanego Szarym, a chwilę później zjechać ośmiometrową zjeżdżalnią wprost do pomieszczenia pełnego zabawnych tabliczek zebranych w Muzeum Przestróg, Uwag i Apeli.
Czym wyróżnia się Sztolnia Czarna?
Po opuszczeniu pierwszej części podziemi przechodzi się krótkim traktem do Złotego Jaru, gdzie znajduje się wejście do Sztolni Czarnej. Wyrobisko to ma charakter dawnych szybów poszukiwawczych, a sam tunel sięga technicznie aż po czeską stronę granicy.
Podziemny wodospad
Największym unikatem w tej sekcji jest jedyny w Polsce podziemny wodospad o wysokości ośmiu metrów. Woda opada z hukiem przypominającym kocioł parowy, a drobna mgiełka osiada na twarzach i odzieży zwiedzających.
Poniżej wodospadu rozpościerają się zalane w przeszłości chodniki, które – jeśli wierzyć przekazom – podczas drugiej wojny światowej miały posłużyć Niemcom do ukrycia różnego rodzaju depozytów. Ich ostateczne przeznaczenie pozostaje nieznane, co dodaje miejscu atmosfery zagadki.
Pomarańczowy tramwaj
Powrót na powierzchnię odbywa się pokładem podziemnego tramwaju w soczyście pomarańczowym kolorze. Krótka, bo trzystumetrowa trasa stanowi nie tylko praktyczny środek transportu, ale też jedną z atrakcji, która szczególnie podoba się młodszym uczestnikom wycieczki.
Jakie atrakcje dodatkowe czekają na odwiedzających?
Oprócz głównego szlaku można zaplanować kilka uzupełniających punktów programu. Dla rodzin z dziećmi przygotowano płukanie złota, czyli przeszukiwanie żwiru w poszukiwaniu drobinek kruszcu, oraz wybijanie pamiątkowych monet na specjalnej prasie. Z kolei dla grup zorganizowanych istnieje możliwość wzięcia udziału w grach terenowych, takich jak „Gra na wagę złota”, łącząca zwiedzanie z zadaniami rozwiązywanymi za pomocą aplikacji mobilnej.
Kopalnia Złota w 2015 roku uzyskała certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej dla Najlepszego Produktu Turystycznego, co potwierdza wysoką jakość oferty turystycznej.
Podziemny spływ łodzią
Fragment Sztolni Gertrudy o długości około pięciuset metrów można przebyć łodzią po częściowo zalanym odcinku. Rejs, żartobliwie nazywany pływaniem Titanikiem, dostępny jest dla dzieci, które ukończyły osiem lat, i wymaga zakupu osobnego biletu.
Sztolnia Ochrowa
Odkryta dopiero w 2017 roku trasa zachwyca barwnymi nalotami na skałach – od żółci, przez pomarańcz, aż po intensywną czerwień. Kolorystyka pochodzi od zwietrzeliny bogatej w związki żelaza. Przejścia są tu węższe i niższe niż w części głównej, a w zagłębieniach często zalega woda. Zwiedzanie wymaga kasku i zajmuje około pół godziny. Na końcu korytarza znajduje się źródlana komora, gdzie dawniej pozyskiwano arsen i związki żelaza.
Stała temperatura we wszystkich sztolniach wynosi od siedmiu do dziesięciu stopni Celsjusza, co wymaga ciepłego ubioru niezależnie od pory roku.
Jak zaplanować wizytę z rodziną?
Kopalnia nie wprowadza dolnej granicy wieku zwiedzających, więc można na wycieczkę zabrać już maluchy. O wygodzie najmłodszych decyduje przede wszystkim niska temperatura oraz okazjonalnie mokre podłoże – szczególnie w Sztolni Ochrowej nieprzemakalne obuwie trekkingowe okazuje się zbawienne. Warto zabrać ze sobą dodatkową warstwę odzieży, którą zakłada się dopiero po wejściu do środka.
Całość standardowego zwiedzania głównej podziemnej trasy z przewodnikiem zajmuje około półtorej godziny. Grupy wpuszczane są średnio co czterdzieści pięć minut, więc nawet w dniach o dużym natężeniu ruchu czas oczekiwania nie jest szczególnie uciążliwy. Cennik biletu normalnego z przewodnikiem opiewa na trzydzieści złotych, natomiast ulgowego na dwadzieścia cztery złote; obie taryfy zawierają przejazd kolejką i wejście do Muzeum Minerałów.
Jeśli kogoś kusi większa dawka wrażeń, może skorzystać z pakietów łączonych. Bilet brązowy dodaje do kopalni Sztolnię Ochrową i kosztuje czterdzieści pięć złotych normalny / trzydzieści pięć ulgowy. Bilet złoty w cenie sześćdziesięciu siedmiu złotych normalny / czterdziestu ośmiu ulgowy dorzuca jeszcze Średniowieczną Osadę Górniczą, a całość zajmuje wtedy trzy i pół godziny.
Jakie godziny otwarcia obowiązują w 2026 roku?
W sezonie letnim, trwającym od pierwszego kwietnia do trzydziestego pierwszego października, bramy otwierane są o dziewiątej rano, a zamykane o osiemnastej; ostatnia grupa wyrusza o siedemnastej trzydzieści. W miesiącach zimowych od pierwszego listopada do trzydziestego pierwszego marca końcówka dnia przesuwa się na godzinę siedemnastą z ostatnim wejściem o szesnastej.
Parking przy kopalni jest bezpłatny, a dojazd z Kotliny Kłodzkiej lub okolic Ząbkowic Śląskich nie nastręcza problemów. Na miejscu działa zaplecze gastronomiczne – restauracja oraz bar – a także możliwość rezerwacji noclegu w pobliskim hotelu lub pensjonacie, co sprzyja wydłużeniu pobytu do pełnego weekendu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Co zobaczę podczas zwiedzania Sztolni Gertrudy?
Trasa prowadzi przez kilkaset metrów podziemi z ekspozycją narzędzi górniczych, piecem hutniczym oraz archiwalnymi mapami pokazującymi rozwój chodników.
Czym jest rekonstrukcja laboratorium i co symbolizuje skarbiec?
Laboratorium prezentuje próby Johanna Schärfenberga związane z rudą arsenową, a skarbiec zawiera sztabki symbolizujące około szesnastu ton wydobytego tu złota.
Co to jest Chodnik Śmierci i co można tam zobaczyć?
To fragment trasy z legendami o karach dla złodziei złota, gdzie widoczne są przejaśnienia na skale, a także Muzeum Przestróg z zabawnymi tabliczkami i zjeżdżalnią.
Co wyróżnia Sztolnię Czarną?
Sztolnia Czarna to dawny szyb poszukiwawczy prowadzący technicznie aż do granicy czeskiej, z jedynym w Polsce ośmiometrowym podziemnym wodospadem.
Jak działa podziemny tramwaj i dla kogo jest atrakcją?
Krótka, trzystumetrowa przejażdżka pomarańczowym tramwajem służy jako środek transportu na trasie i stanowi atrakcję szczególnie dla dzieci.
Jakie dodatkowe atrakcje oferuje kopalnia?
Dostępne są m.in. płukanie złota, bicie pamiątkowych monet, gry terenowe z aplikacją oraz podziemny spływ łodzią na odcinku około 500 m (od 8 lat).
Jak przygotować się na temperaturę i warunki w kopalniach?
Temperatura wewnątrz wynosi 7–10°C, więc warto zabrać ciepłą odzież, a wąskie i czasem mokre przejścia wymagają nieprzemakalnego obuwia trekkingowego.
Jak zaplanować czas i koszty wizyty oraz kiedy kopalnia jest otwarta?
Standardowa wycieczka trwa około 1,5 godziny, bilet normalny kosztuje 30 zł, a sezon letni działa od 1 IV do 31 X w godz. 9:00–18:00 z ostatnim wejściem o 17:30.