środa, 9 września Imieniny: Piotr, Sergiusz, Mikołaj
Cieszyn
Teraz środa, 9 września 2026
Znani z miasta

Eugeniusz Brzuska — ksiądz katolicki i poseł na Sejm Śląski

Marek Baran • 3 min czytania

Eugeniusz Brzuska
Fot. Unknown authorUnknown author · „Eugeniusz Brzuska” · licencja CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Eugeniusz Brzuska (7 marca 1885–8 października 1938) był polskim księdzem katolickim i działaczem chrześcijańsko-demokratycznym, posłem I kadencji Sejmu Śląskiego.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoEugeniusz Brzuska
Data urodzenia7 marca 1885
Miejsce urodzeniaRychwałd
Data zgonu8 października 1938
Miejsce zgonuOgrodzona
RodziceFranciszek i Maria z d. Szrand
Zawód / rolaKsiądz katolicki, działacz chrześcijańskiej demokracji, poseł
Wykształcenie i święcenia
SzkołaPolskie gimnazjum w Cieszynie (1905)
StudiaSeminarium duchowne w Widnawie (od października 1905)
Święcenia21 lipca 1909
Najważniejsze funkcje
Placówki duszpasterskieZebrzydowice, Skoczów, Orłowa, Bobrek, Bielsko, Ogrodzona
Funkcje publicznePoseł do Sejmu Śląskiego I kadencji; wiceburmistrz Cieszyna (1925–1927)
KościelneAdministrator dóbr diecezjalnych (od 1927); proboszcz w Ogrodzonej (od 1934)
Ordery i odznaczenia
OdznaczenieKrzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (30 IV 1925)

Eugeniusz Brzuska był duchownym zaangażowanym w działalność społeczną i polityczną na Śląsku Cieszyńskim. Jako poseł I kadencji Sejmu Śląskiego reprezentował chrześcijańsko-demokratyczne środowiska i zabiegał o sprawy pracowników sfery budżetowej, zwłaszcza nauczycieli.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się w rodzinie Franciszka i Marii Szrand. Ukończył polskie gimnazjum w Cieszynie w 1905 roku, a w październiku tego samego roku rozpoczął studia teologiczne w seminarium duchownym w Widnawie. Święcenia kapłańskie przyjął 21 lipca 1909.

Po święceniach pracował duszpastersko w parafiach Zebrzydowice i Skoczów. Prowadził też katechezę w szkołach powszechnych i działał przy organizacjach oświatowych; w latach 1912–1919 uczył w gimnazjum realnym Towarzystwa Szkół Ludowych i "Macierzy Szkolnej" w Orłowej. W czasie zamieszek po wkroczeniu armii czechosłowackiej na Śląsk Cieszyński 23 stycznia 1919 został aresztowany i internowany na Morawach.

Działalność społeczna i polityczna

W 1918 wszedł w skład Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego i Związku Śląskich Katolików. Po powrocie do regionu zamieszkał w Bobrku koło Cieszyna, gdzie od 22 marca 1919 był katechetą w męskim seminarium nauczycielskim. W 1922, na własne życzenie, przeniósł się do gimnazjum w Bielsku.

23 sierpnia 1922 został wybrany na posła Sejmu Śląskiego z ramienia Chrześcijańskiego Zjednoczenia Ludowego. Był jednym z dwóch duchownych uczestniczących w pracach Sejmu Śląskiego w okresie międzywojennym. W wystąpieniach sejmowych postulował godziwe płace dla pracowników budżetowych, ze szczególnym uwzględnieniem nauczycieli. Opowiadał się za szkołą wyznaniową i zajmował stanowisko przeciwnika sanacji. Krótko po śmierci ks. Józefa Londzina kierował redakcją "Gwiazdki Cieszyńskiej".

Funkcje kościelne, praca społeczna i ostatnie lata

W latach 1925–1927 pełnił urząd wiceburmistrza Cieszyna. Był też zaangażowany w działalność organizacji oświatowo-kulturalnych: zasiadał w zarządzie "Dziedzictwa błog. Jana Sarkandra", opiekował się stowarzyszeniem młodzieżowym im. bł. Melchiora Grodzieckiego oraz Związkiem Niewiast Katolickich. Pełnił funkcję kuratora konwentu Sióstr Elżbietanek w Cieszynie.

W 1927 biskup Stanisław Adamski powierzył mu obowiązki administratora dóbr diecezjalnych. Nadzorował prace przy gmachu Śląskiego Seminarium w Krakowie oraz administrację majątku diecezjalnego w Kokoszycach. W 1934 wycofał się z aktywnej polityki i został mianowany proboszczem w Ogrodzonej, gdzie zasłynął jako gorliwy duszpasterz i działacz charytatywny. Zmarł 8 października 1938 i został pochowany w Ogrodzonej.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Eugeniusz Brzuska?
Urodził się 7 marca 1885 w Rychwałdzie.
W jakich instytucjach działał społecznie i kulturalnie?
Był członkiem zarządu "Dziedzictwa błog. Jana Sarkandra", opiekunem stowarzyszenia im. bł. Melchiora Grodzieckiego, a także opiekował się Związkiem Niewiast Katolickich i konwentem Sióstr Elżbietanek w Cieszynie.
Jaką funkcję pełnił w administracji kościelnej?
W 1927 został mianowany administratorem dóbr diecezjalnych i odpowiadał za majątek diecezjalny oraz prace przy gmachu Śląskiego Seminarium w Krakowie.
Czy otrzymał odznaczenie państwowe?
Tak. Otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski 30 kwietnia 1925.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Marek Baran

Nazywam się Marek Baran i w redakcji halocieszyn.pl prowadzę sekcję Znani z miasta. Piszę o ludziach, którzy urodzili się, mieszkali albo pracowali w Cieszynie: artystach, naukowcach, sportowcach i społecznikach.

Czytaj również