| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Franciszek Florian Barteczek |
| Urodzenie | 3 maja 1891, Dziećmorowice |
| Śmierć | 14 stycznia 1983, Jasienica |
| Zawód i role | |
| Zawód | nauczyciel, kierownik szkoły |
| Rola | działacz niepodległościowy, kapitan piechoty |
| Najważniejsze odznaczenia | |
| Wybrane | Krzyż Srebrny Virtuti Militari V kl., Krzyż Kawalerski OOP, Krzyż Walecznych |
Franciszek Barteczek był nauczycielem i działaczem niepodległościowym zaangażowanym w wydarzenia na Śląsku i w Cieszynie w latach 1918–1921. Pełnił służbę w cesarskiej i królewskiej armii, a później w formującym się Wojsku Polskim. Za postawę w walkach otrzymał Virtuti Militari.
Jak wyglądało wykształcenie i wczesne życie?
Urodził się w rodzinie chałupnika Franciszka i Marii z domu Lankocz i wcześnie stracił ojca. Ukończył szkołę ludową w Dziećmorowicach, uczył się także w niemieckiej szkole wydziałowej, a następnie w polskiej „paralelce” przy seminarium nauczycielskim w Cieszynie. Maturę seminarialną złożył 8 lipca 1912 roku, a już od 1910 roku działał w organizacjach o charakterze niepodległościowym.
Jak przebiegała służba wojskowa i udział w działaniach niepodległościowych?
W latach 1912–1913 odbył służbę w k. i k. 31 pułku strzelców w Cieszynie, a od 1 sierpnia 1914 służył ponownie w cesarskiej i królewskiej armii, jako dowódca plutonu, a następnie kompanii. W czasie walk na froncie rosyjskim został ranny 28 sierpnia 1914 pod Lublinem i przechodził leczenie do maja 1915. Był jednym z oficerów, którzy przygotowali przewrót wojskowy w Cieszynie w 1918; 31 października 1918 zajął skład broni i amunicji na strzelnicy w Boguszowicach, a 1 listopada 1918 wstąpił do formującego się Wojska Polskiego.
Uczestniczył w obronie Śląska Cieszyńskiego w styczniu i lutym 1919 oraz z batalionem 7 pułku piechoty Ziemi Cieszyńskiej został wysłany do obrony Lwowa w wojnie polsko-ukraińskiej. W maju 1921 brał udział w III powstaniu śląskim; za postawę podczas tych walk 17 maja 1922 otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari. 31 sierpnia 1921 przeszedł do rezerwy w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919.
Gdzie pracował i jaka była jego działalność społeczna?
Po służbie wojskowej Barteczek pracował jako nauczyciel w szkołach wydziałowych żeńskich i męskich w Cieszynie, a następnie został kierownikiem szkoły w Leszczynach i od 1925 w Jasienicy. W Jasienicy objął funkcję prezesa regionalnego koła Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół". Po zajęciu Zaolzia w 1938 był komisarzem rządowym w Nowym Boguminie.
W 1939 udał się na wschód, gdzie został aresztowany na polecenie władz radzieckich, a po zwolnieniu pracował jako nauczyciel w polskiej szkole w Pnikucie. Po wkroczeniu Niemców ukrywał się pod fałszywym nazwiskiem na terenach powiatów mościckiego i brzeskiego. Po wojnie był kierownikiem szkoły w Jasienicy w latach 1948–1949, a następnie pracował jako księgowy do 1958 z powodu trudnej sytuacji materialnej rodziny.
Jakie otrzymał odznaczenia?
Franciszek Barteczek otrzymał szereg wyróżnień za służbę i działalność niepodległościową. Do najważniejszych należą Virtuti Militari V klasy przyznany 17 maja 1922 oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski przyznany 2 maja 1922. Otrzymał też Krzyż Walecznych, Medal Niepodległości 15 kwietnia 1932, Srebrny Krzyż Zasługi z 1924 oraz inne medale pamiątkowe związane z wojnami 1918–1921 i działaniami na Śląsku.
Zmarł w Jasienicy 14 stycznia 1983 i został pochowany na miejscowym cmentarzu.
