| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Blandina Čížková |
| Urodzona | 6 lipca 1859, Řisutach |
| Zmarła | 25 kwietnia 1925, Koloredov |
| Zawód | publicystka, redaktorka, wydawczyni, bibliotekarka |
| Znana z | redakcja Novin Těšínských, działalność oświatowa |
| Organizacje | Matice Osvěty lidové pro knížectví Těšínské, Klub Snaha |
| Stan cywilny | panna |
Blandina Čížková była aktywną postacią życia kulturalnego i wydawniczego czeskiej społeczności na Śląsku Cieszyńskim. Prowadziła redakcję pierwszego czeskojęzycznego czasopisma w regionie i angażowała się w działalność oświatową oraz organizację wystaw i warsztatów.
Życiorys i wykształcenie
Urodziła się 6 lipca 1859 roku w Řisutach. Jako dziecko uczęszczała do czteroklasowej szkoły wydziałowej dla dziewcząt w Pradze. W wieku dziesięciu lat przeprowadziła się z rodzicami do Cieszyna. Matka zmarła, gdy Blandina miała 17 lat. Ojciec, Jan Čížek, najpierw był administratorem arcyksiążęcego tartaku parowego i stolarni w Cieszynie, a później prowadził własny warsztat stolarski.
Po ukończeniu czteroletniego prywatnego zakładu kształcenia nauczycielek prowadzonego przez boromeuszki pracowała jako księgowa. Istnieje przypuszczenie, że przez pewien czas uczyła jako nauczycielka.
Działalność wydawnicza i społeczna
Od 1882 roku uczestniczyła wraz z ojcem i siostrą Marią w spotkaniach Klubu Literackiego i Towarzyskiego Snaha w Cieszynie, który skupiał czeską inteligencję i promował literaturę oraz kulturę narodową. Pod koniec 1894 roku powierzono jej wydawanie Novin Těšínských, pierwszego czeskojęzycznego czasopisma na Śląsku Cieszyńskim. Pracowała w redakcji przez 16 lat; przygotowywała materiały, dokonywała korekt i pisała teksty o tematyce politycznej, społecznej i narodowościowej.
Była prawdopodobnie jedyną kobietą w regionie, która pełniła funkcję administratorki i wydawczyni prasy. Po jej odejściu z redakcji czasopismo zaczęło podupadać i w ciągu kilku lat przestało się ukazywać.
Inicjatywy kulturalne i etnograficzne
Organizowała spotkania, odczyty oraz wystawy rękodzielnicze. Zajmowała się zbiorem i spisywaniem lokalnych legend i podań, co przyniosło jej przydomek „cieszyńska Božena Němcová”. Współzałożyła i wydawała tytuły takie jak Slezský kalendář, Český lid, Beskydské besedy oraz Černá země. Prawdopodobnie publikowała też pod pseudonimem Ślężanka, choć teza ta nie została ostatecznie potwierdzona.
W 1895 roku uczestniczyła przy organizacji Etnograficznej Wystawy Czesko‑Słowiańskiej w Pradze. W terenie organizowała m.in. wystawę tkactwa w Wyžnych Lhotach (1900) oraz Wystawę Krajobrazową w Dobrej (1910), a także pokazy hafciarstwa i dziewiarstwa.
Działalność oświatowa i praca biblioteczna
Włączyła się w działalność Matice Osvěty lidové pro knížectví Těšínské, odpowiednika macierzy oświatowej. W 1898 powstała przy centrali sekcja kobieca; Blandina była członkinią jej zarządu i wcześniej współzakładała tę sekcję. Sekcja prowadziła działania oświatowe, gromadziła księgozbiory, otwierała czytelnie oraz udostępniała książki czeskiej społeczności Śląska Cieszyńskiego.
Choć działała na rzecz czeskości, nie wykazywała wrogiego nastawienia wobec Polaków. Wsparła finansowo Gimnazjum Polskie w Cieszynie i w 1899 przekazała datki na budowę Domu Narodowego jako wyraz szacunku dla Andrzeja Cinciały.
Późniejsze lata i funkcja bibliotekarki
W 1907 roku przeniosła się z redakcją Novin Těšínských do Frydku. W Místku prowadziła od 1911 roku niewielki sklep aż do zakończenia I wojny światowej. Po zdaniu państwowego egzaminu bibliotecznego w 1922 roku została w 1923 roku kierowniczką Publicznej Biblioteki Miejskiej w Místku i kierowała nią do śmierci.
Posługiwała się kilkoma językami. Nie założyła rodziny i pozostała panną. Zmarła 25 kwietnia 1925 roku w Koloredovie.
Upamiętnienie
Blandina Čížková jest jedną z bohaterek Cieszyńskiego Szlaku Kobiet opracowanego przez Władysławę Magierę.
