środa, 30 września Imieniny: Zofia, Grzegorz, Hieronim
Teraz środa, 30 września 2026
Znani z miasta

Henryk Dobrowolski — prezydent Krakowa i historyk ruchu robotniczego

• Marek Baran • 3 min czytania

Henryk Dobrowolski
Fot. Mach240390 · „GróbHenrykaDobrowolskiego-CmentarzRakowicki-POL, Kraków” · licencja CC BY 4.0 · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Henryk Dobrowolski był prezydentem Krakowa w latach 1947–1950 oraz posłem do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy. Zajmował się historią ruchu robotniczego i po II wojnie światowej organizował szkolnictwo w Krakowie.

Dane podstawowe
Urodzenie1904, Nowy Sącz
Zgon7 lutego 1985, Kraków
WykształcenieUniwersytet Jagielloński (historia, historia sztuki, 1922–1927)
Zawódhistoryk ruchu robotniczego, nauczyciel, archiwista
Działalność polityczna
PoselstwoPoseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy (PPR, potem PZPR)
Funkcja miejskaPrezydent Krakowa: 6 października 1947 – 6 czerwca 1950
Najważniejsze decyzje w prezydenturze
DecyzjeUsunięcie części linii tramwajowych z Rynku Głównego, uruchomienie linii tramwajowej nr 7, rozpoczęcie budowy Nowej Huty (marzec 1949), pierwszy numer "Gazety Krakowskiej" (12 II 1949), siedziba Muzeum Etnograficznego w ratuszu kazimierskim
Praca zawodowa po 1950
ArchiwumDyrektor Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Krakowie (do 1973)
Publikacje i odznaczenia
Publikacje"Granitowe słupy" (1939), artykuły w "Naprzodzie", "Życiu Literackim" i "Prasie Współczesnej i Dawnej", hasła w Polskim Słowniku Biograficznym
OdznaczeniaZłoty Krzyż Zasługi (uchwała Rady Państwa 5 II 1954), Pamiątkowy Medal 40-lecia KRN (grudzień 1983)
Pochówek
MiejsceCmentarz Rakowicki, Kraków

Urodził się w Nowym Sączu jako syn Piotra. W czasie nauki gimnazjalnej związał się z konspiracyjnym kółkiem socjalistycznym, a w latach studiów działał w Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej "Życie". Po ukończeniu Uniwersytetu Jagiellońskiego pracował w szkolnictwie jako nauczyciel i inspektor.

Życiorys i wczesna działalność

W latach 1922–1927 studiował historię i historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po studiach uczył w gimnazjum w Pszczynie, a później był inspektorem szkolnym w Cieszynie, gdzie pełnił funkcję prezesa Zarządu Głównego Macierzy Szkolnej Księstwa Cieszyńskiego. Przeprowadził się następnie do Lublina, gdzie zastał go wybuch II wojny światowej; w czasie okupacji redagował prasę podziemną i uczestniczył w tajnym nauczaniu.

Rola w krakowskim szkolnictwie i pracy administracyjnej

Po 1945 powrócił do Krakowa i zajął się organizacją szkolnictwa miejskiego. Został kierownikiem Oddziału Szkół Średnich w krakowskim kuratorium oraz pełnił funkcje w organach wojewódzkich, między innymi w prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej i jako kierownik Wydziału Oświaty i wychowania WRN. Równocześnie z działalnością administracyjną działał politycznie jako poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy z ramienia PPR, a potem PZPR.

Prezydentura Krakowa i decyzje miejskie

6 października 1947 został wybrany prezydentem Krakowa i pełnił tę funkcję do 6 czerwca 1950. W czasie jego kadencji zadecydowano o usunięciu części linii tramwajowych z Rynku Głównego oraz uruchomieniu linii tramwajowej nr 7 łączącej Grzegórzki ze Śródmieściem. W marcu 1949 rozpoczęto budowę Nowej Huty, 12 lutego 1949 ukazał się pierwszy numer "Gazety Krakowskiej", a Muzeum Etnograficzne otrzymało siedzibę w ratuszu kazimierskim na placu Wolnica.

Praca archiwalna, publikacje i odznaczenia

Po odejściu z urzędu prezydenta objął stanowisko dyrektora Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Krakowie i pracował tam do przejścia na emeryturę w 1973 roku. W 1939 wydał książkę "Granitowe słupy", poświęconą zabytkom województw lubelskiego, kieleckiego i wołyńskiego. Publikował artykuły w pismach "Naprzód", "Życie Literackie" i "Prasa Współczesna i Dawna" oraz napisał hasła do Polskiego Słownika Biograficznego i Słownika biograficznego działaczy polskiego ruchu robotniczego; za pracę archiwalną otrzymał Złoty Krzyż Zasługi (uchwała Rady Państwa z 5 II 1954) i Pamiątkowy Medal 40-lecia KRN w grudniu 1983.

Zmarł 7 lutego 1985 w Krakowie i został pochowany na cmentarzu Rakowickim.

Najczęstsze pytania

Kiedy Henryk Dobrowolski pełnił funkcję prezydenta Krakowa?
Był prezydentem Krakowa od 6 października 1947 do 6 czerwca 1950.
Jakie najważniejsze decyzje zapadły za jego prezydentury?
Podjęto decyzję o usunięciu części linii tramwajowych z Rynku Głównego, uruchomiono linię tramwajową nr 7, rozpoczęto budowę Nowej Huty oraz ukazał się pierwszy numer "Gazety Krakowskiej" (12 II 1949).
Jakie publikacje napisał Henryk Dobrowolski?
Był autorem książki "Granitowe słupy" (1939) oraz artykułów w "Naprzodzie", "Życiu Literackim" i "Prasie Współczesnej i Dawnej". Napisał też hasła do polskich słowników biograficznych.
Gdzie został pochowany Henryk Dobrowolski?
Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Marek Baran

Nazywam się Marek Baran i w redakcji halocieszyn.pl prowadzę sekcję Znani z miasta. Piszę o ludziach, którzy urodzili się, mieszkali albo pracowali w Cieszynie: artystach, naukowcach, sportowcach i społecznikach.

Czytaj również